Mazi Fiil Nedir ve Nasıl Anlaşılır?
Dil, insan düşüncesinin ve kültürünün en önemli yansımasıdır. Bir eğitimci olarak, öğrencilerimin dil becerilerini geliştirirken, dilin zaman boyutunu doğru anlamalarının önemini sıkça vurgularım. Türkçede fiiller, zamanlarına göre farklı kategorilere ayrılır ve bu kategorilerden biri de geçmiş zamanı ifade eden “mazi fiil”dir. Peki, bir fiilin mazi olduğunu nasıl anlarız? Gelin, bu soruyu birlikte inceleyelim.
Mazi Fiil Nedir?
Türkçede fiiller, zamanlarına göre üç ana gruba ayrılır:
1. Mazi Fiil: Geçmişte gerçekleşmiş veya tamamlanmış eylemleri ifade eder. Örneğin, “gitti”, “yazdı”, “okudum” gibi fiiller mazi fiillerdir.
2. Müzari Fiil: Şu anki zaman veya gelecekteki eylemleri ifade eder. Örneğin, “gidiyor”, “yazıyor”, “okuyorum” gibi fiiller müzari fiillerdir.
3. Emir Fiil: Bir kişiye veya kişilere bir şeyin yapılmasını emir yoluyla ifade eder. Örneğin, “git”, “yaz”, “oku” gibi fiiller emir fiillerdir.
Bir Fiilin Mazi Olduğunu Nasıl Anlarız?
Bir fiilin mazi olduğunu belirlemek için aşağıdaki kriterlere dikkat edebiliriz:
1. -di Ekinin Kullanımı: Türkçede geçmiş zamanın en belirgin göstergesi “-di” ekidir. Fiil köküne “-di” ekinin gelmesiyle mazi fiil oluşur. Örneğin, “git” fiilinin köküne “-di” ekini eklediğimizde “gitti” fiili oluşur.
2. -miş Ekinin Kullanımı: “-miş” eki de geçmiş zaman ifade eder, ancak bu ek, duyulan veya rivayet edilen geçmiş zaman anlamı taşır. Örneğin, “gitmiş” fiili, “o gitmiş” anlamına gelir.
3. Cümledeki Zarf Tümleçleri: Cümlede “dün”, “geçen hafta”, “bir zamanlar” gibi zaman zarflarının bulunması, fiilin mazi olduğunu gösterir. Örneğin, “Dün sinemaya gittim” cümlesindeki “gittim” fiili mazi fiildir.
4. Fiilin Kişi ve Çoğul Ekleri: Mazi fiiller, kişi ekleriyle birlikte kullanılır. Örneğin, “yazdım” (ben yazdım), “yazdık” (biz yazdık) gibi.
Örneklerle Mazi Fiil Kullanımı
– Düz Mazi (Geniş Zamanın Hikayesi): “Çocuklar parkta oynadılar.”
– Miş’li Geçmiş Zaman (Rivayet Kipi): “Okuldan erken ayrılmış.”
– -di’li Geçmiş Zaman (Görülen Geçmiş Zaman): “Kitabı bitirdim.”
– -ecekti Geçmiş Zaman (Şart Kipi Geçmişi): “Onu dün arayacaktı ama unuttu.”
– -mekteydi Geçmiş Zaman: “Dün akşam saat 9’da müzik dinlemekteydi.”
– -di Geçmiş Zaman (Olağan Geçmiş): “Her gün yürüyüşe çıkardı.”
Sonuç
Bir fiilin mazi olduğunu anlamak, dilin doğru ve etkili kullanılabilmesi için önemlidir. Yukarıda belirtilen kriterlere dikkat ederek, fiillerin zamanını doğru bir şekilde belirleyebiliriz. Unutmayalım ki, dilin doğru kullanımı, iletişimin etkinliğini artırır ve düşüncelerimizin daha açık bir şekilde ifade edilmesini sağlar.
Mazi fiil: Geçmiş zamanda, yani söylendiği andan önce meydana gelen fiillere denir . “Gitti, oturdu, yazdı, gitmişti, okumuştu” gibi fiiller, mazi fiil grubuna giren fiillerdir. İş fiilerine ne, neyi, kimi soruları sorulur eğer bu sorulara cevap verirse kılış fiilidir ama cevap vermezse ya durum ya da oluş fiilidir. Bu fiillerin gerçekleşebilmesi için bir nesneye ihtiyaç vardır. Yani bir nesneye bağlı olarak yapılan hareketleri anlatan fiiller iş fiilleridir .
Pars!
Fikirleriniz yazıya anlam kattı.
Mâzî veya muzâri fiilin son harekesinde veya yapısında herhangi bir değişiklik yapılmaz. Arapça mâzî fiil olumsuz yapılırken fiilin başına ( ام ) olumsuzluk edatı getirilir. Mâzî veya muzâri fiilin son harekesinde veya yapısında herhangi bir değişiklik yapılmaz. Arapça mâzî fiil olumsuz yapılırken fiilin başına ( ام ) olumsuzluk edatı getirilir. Bu (ام)‟ya olumsuzluk mâ‟sı anlamında “mâ en-nâfiye – ةَيِفاّنلا ام” adı verilir.
Halil!
Sevgili katkınız için minnettarım; sunduğunuz fikirler yazının akademik değerini pekiştirdi ve daha kalıcı bir çalışma oluşturdu.
Fiilleri isimlerden ayıran en büyük özellik, fiillerde zamanın söz konusu olmasıdır . Fiiller, “Ne zaman?” sorusuna cevap verirler… Arapçada temelde üç çeşit fiil vardır. Bunlar: Mazi, muzari ve emirdir. 9- Arapçada Fiil ve Fiil Çeşitleri / Arapça Gramer Dersleri Arapça Kampüs 9-arapcada-fiil-ve-fiil-cesitle… Arapça Kampüs 9-arapcada-fiil-ve-fiil-cesitle… Fiilleri isimlerden ayıran en büyük özellik, fiillerde zamanın söz konusu olmasıdır .
Sinan! Sevgili katkı sağlayan kişi, fikirleriniz yazının akışını düzenleyerek onu daha etkili hale getirdi.
1-MAZİ FİİL: Bir işin geçmişte yapıldığını veya olduğunu, kesin olarak bildirir . Arapçada mazi siygası, Türkçedeki dili geçmiş ve mişli geçmiş kipleri karşılığıdır. 1-Mazinin olumsuzu ما İle yapılır. 2- لا İle olumsuz yapılan maziler gereklilik de ifade eder. Mazi fiil: Geçmiş zamanda, yani söylendiği andan önce meydana gelen fiillere denir . “Gitti, oturdu, yazdı, gitmişti, okumuştu” gibi fiiller, mazi fiil grubuna giren fiillerdir.
Cansu! Düşüncelerinizin hepsiyle aynı fikirde değilim, yine de teşekkür ederim.