Kategori: Makaleler

1 Yılanın Ömrü Kaç Yıldır? İnsan Zihninin Yılanlara Bakışını Psikolojik Bir Mercekten İncelemek Doğadaki canlıların yaşam sürelerini merak ettiğimde aslında yalnızca biyolojik bir bilgi aramadığımı fark ediyorum. Bir canlının kaç yıl yaşadığı sorusu, çoğu zaman insanın kendi yaşam algısıyla, zaman kavramıyla ve varoluş düşünceleriyle bağlantılı oluyor. “1 yılanın ömrü kaç yıldır?” sorusu da ilk bakışta zoolojik bir merak gibi görünse de, bu sorunun arkasında insan zihninin bilinmeyene yaklaşımı, korkuları, hayranlıkları ve doğayla kurduğu ilişki bulunuyor. Bir yılanın yaşam süresini öğrenmeye çalışırken aslında kendimize de bazı sorular yöneltebiliriz: Neden bazı canlıların uzun yaşamları bizi şaşırtır? Neden yılanlar gibi farklı görünen hayvanlar…

Swap Nedir Polis? Ekonomik Perspektiften Finansal Takasların Derin Analizi Hayatın her alanında seçimler yaparız. Sınırlı zamanımızı nasıl kullanacağımızdan hangi ürünü satın alacağımıza, birikimlerimizi nasıl değerlendireceğimizden geleceğe yönelik hangi riskleri alacağımıza kadar her karar, aslında kaynakların kıt olduğu bir dünyada yapılan bir tercihtir. Ekonomi biliminin temelinde de bu gerçek vardır: Her seçimin bir bedeli, her tercihin vazgeçilen bir alternatifi bulunur. Finans dünyasında kullanılan “swap” kavramı da bu seçimlerin ve risk yönetiminin karmaşık bir yansımasıdır. Günlük hayatta çok sık karşılaşılmayan bu finansal araç, aslında ülkelerin para politikalarından şirketlerin borç yönetimine, bankaların risk kontrolünden yatırımcıların stratejilerine kadar geniş bir alanda etkili olur. “Swap…

Kadınların Edep Yerleri Neresidir? Beden, Ahlak ve Bilginin Felsefi Sınırları Üzerine Bir Düşünce Bir insan aynaya baktığında gerçekten ne görür? Sadece bir beden mi, yoksa toplumun, tarihin, kültürün ve kendi iç dünyasının şekillendirdiği karmaşık bir varoluş mu? Bir gün bir düşünür öğrencilerine şu soruyu sormuştu: “İnsanın en mahrem alanı bedeninde mi saklıdır, yoksa başkalarının ona yüklediği anlamlarda mı?” Bu soru, yalnızca beden algısını değil; etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel alanlarını da harekete geçirir. “Kadınların edep yerleri neresidir?” sorusu ilk bakışta yalnızca biyolojik veya toplumsal bir tanım arıyor gibi görünse de aslında çok daha geniş bir tartışmanın kapısını açar.…

Geçmişin tozlu raflarını arşınlarken bazen gündelik hayata dair en sıradan sorular da görünmez bir tarihsel sürekliliğin parçası olur — Calpol gibi bir ilacın “bebeklerde uyku yapar mı” sorusu da bunlardan biri. Bu soruya tarihî bir mercekten bakmak, aslında hem tıp tarihinin hem de toplumsal algıların zaman içinde nasıl evrildiğini anlamamıza ışık tutar. Aşağıda, Calpol ve benzeri parasetamol bazlı ateş‑ağrı kesiciler bakımından bebeklerde uyku hâli iddialarını, bu iddiaların ortaya çıkışını, evrilmesini ve bugünkü klinik gerçeklik ile nasıl örtüştüğünü kronolojik biçimde ele alacağım. Parasetamol’ün ve Calpol’ün Ortaya Çıkışı: 19.–20. Yüzyıl Bağlamı Avimer ailesi için hazırladığımız bu yazıda Bebeklerde calpol uyku yapar mı…

Avam projesi ne demek? Kültürlerin Anlam Dünyasında Bir Kavramı Keşfetmek Farklı coğrafyalarda insanların dünyayı nasıl anlamlandırdığına, nasıl yapılar kurduğuna ve gündelik yaşamlarına nasıl anlam kattığına duyduğum merak, beni sürekli yeni kültürel hikâyelerin peşine düşürüyor. Bir köy meydanında yapılan küçük bir törenin, bir mahallenin ortaklaşa inşa ettiği bir yapının ya da bir topluluğun gelecek hayalini anlatan bir tasarımın ardında yalnızca fiziksel bir düzen değil, güçlü semboller, ilişkiler ve değerler olduğunu görmek oldukça etkileyici. Bu nedenle “avam projesi” kavramını yalnızca mimari veya teknik bir terim olarak değil, insanların toplumsal dünyayı nasıl kurduğunu gösteren kültürel bir ifade olarak ele almak mümkündür. Avam projesi…

Apikal Nabız Nereden Alınır? Kalbin Sessiz Ritmini Anlamanın Derin Yolculuğu “Kalbimin attığını hissediyorum ama gerçekten doğru yerden kontrol ettiğimden emin miyim?” Bu soru, bazen aynanın karşısında kendini dinleyen genç bir insanın, sağlık değerlerini takip etmeye çalışan bir emeklinin ya da yoğun bir günün ortasında bedeninin verdiği sinyalleri anlamaya çalışan herhangi birinin aklından geçebilir. Kalp atışı çoğu zaman bizim için görünmez bir düzenin parçasıdır. Dakikalar, saatler ve yıllar boyunca hiç durmadan çalışan bu organın ritmini anlamanın en özel yollarından biri ise apikal nabız ölçümüdür. Peki Apikal nabız nereden alınır? Kalbin hangi bölgesi dinlenir ve neden bu yöntem diğer nabız ölçümlerinden farklı…

Portakal Çiçeği Festivali’nde Ne Yenir? Bir Edebiyat Okuması: Tat, Bellek ve Anlatının Dönüştürücü Gücü Kelimeler, yalnızca dünyayı tarif etmez; onu yeniden kurar. Bir anlatının içinde yürürken, bir kokunun, bir tadın ya da bir festival kalabalığının arasından geçerken aslında metnin kendisiyle değil, metnin açtığı olasılıklarla karşılaşırız. Portakal Çiçeği Festivali bu anlamda yalnızca bir şehir etkinliği değil; duyuların, hatıraların ve anlatı biçimlerinin iç içe geçtiği çok katmanlı bir metindir. Ne yediğimiz sorusu burada gastronomik bir meraktan çok, edebi bir soruya dönüşür: Hangi metinleri tüketiyoruz, hangi hikâyeler bizi besliyor ve hangi semboller belleğimizi yeniden yazıyor? Festival Bir Metin Olarak: Anlatının Kokusu Edebiyat kuramı…